Các luật gia quyết kiên trì và đẩy mạnh cuộc đấu tranh cho đến khi công lý thắng lợi

Quyết định gây bất bình

Tuyên bố một lần nữa nhấn mạnh, ngay từ những năm 60 của thế kỷ trước, nhiều nhà khoa học nổi tiếng trên thế giới và Mỹ đã lên án cuộc chiến tranh này. Cuối năm 1967, tại Copenhagen, Đan Mạch, Tòa án quốc tế Bertrand Russel đã kết luận: "... Mỹ đã chủ tâm dùng các loại vũ khí man rợ nhất, từng bị quốc tế ngăn cấm đề tàn sát trẻ em, phụ nữ và dân thường ở Việt Nam..."

Hậu quả của chiến tranh hóa học nói chung và chất độc da cam/dioxin  nói riêng không chỉ tác động đến con người Việt Nam mà cả đến nhiều binh sĩ Mỹ, Hàn Quốc, Australia, New Zeland, Canada... Nhưng các nạn nhân Việt Nam là những người phải chịu đựng nặng nề nhất, đau khổ nhất.

Nhiều năm sau chiến tranh Việt Nam kết thúc, phía Hoa Kỳ không tham gia giải quyết hậu quả chiến tranh do họ gây ra. Vì thế ngày 30/1/2004, Hội Nạn nhân chất độc da cam/dioxin Việtnam và các nạn nhân đã tiến hành vụ kiện dân sự tập thể tại Tòa án liên bang Hoa Kỳ, chống tại các công ty hóa chất đã sản xuất và cung cấp các chất độc cho quân đội Mỹ sử dụng.

Nhận thấy công lý và lẽ phải thuộc về các nạn nhân Việt Nam, nhân dân Việt Nam và đông đảo bạn bè quốc tế, trong đó có các tổ chức và cá nhân ở Mỹ, Anh, Đức, Pháp, Canada, Nhật Bản... ngay từ đầu đã ủng hộ vụ kiện.

Hội Y tế cộng đồng Mỹ đã ra nghị quyết đề nghị Chính phủ, Quốc hội và các công ty hóa chất Mỹ phải chịu trách nhiệm đền bù cho tất cả các nạn nhân chất độc da cam. Ngày 15/5/2008, tại Tiểu ban châu Á - Thái Bình Dương và Môi trường toàn cầu thuộc Ủy ban Đối ngoại Hạ viện Hoa Kỳ đã có phiên điều trần với chủ đề "Trách nhiệm bị lãng quên - Chúng ta (Mỹ) có thể làm gì để giúp các nạn nhân chất độc da cam?"

Tòa án Mỹ đã sai lầm nghiêm trọng trong việc đặc trưng chất da cam là chất diệt cỏ, không thừa nhận chất da cam là chất độc hại đối với con người. Tòa án Mỹ còn phạm sai  lầm nghiêm trọng khi khẳng định việc sử dụng chất độc của Mỹ không cố ý gây thiệt hại cho  con người Việt Nam. Tòa án Mỹ đã hoàn toàn phủ nhận thực tế khách quan về hậu quả của chất độc da cam/dioxin diễn ra ở Việt Nam mà nhiều nhà khoa học Việt Nam và quốc tế đã kết luận.

"Hội nạn nhân chất độc da cam/dioxin Việt Nam rất tiếc khi Tòa án tối cao Hoa Kỳ đã không chấp nhận vụ kiện này trong khi Quốc hội, Chính phủ Hoa Kỳ đã có những động thái ban đầu trong việc giải quyết hậu quả chất độc da cam/dioxin ở Việt Nam. Tòa án tối cao Hoa Kỳ đã bỏ lỡ cơ hội thể hiện sự công minh của luật pháp và tinh thần yêu chuộng công lý, tôn trọng nhân quyền của nhân dân Mỹ" - Tuyên bố  nêu rõ.

"Hội nạn nhân chất độc da cam/dioxin Việt Nam và các nạn nhân rất bất bình về quyết định của Tòa án tối cao Hoa Kỳ, kêu gọi nhân dân Việt Nam ở trong và ngoài nước, những người có lương tri trên thế giới hãy sát cánh cùng chúng tôi đòi phía Mỹ phải có trách nhiệm pháp lý và đạo lý trong việc giải quyết hậu quả chất độc da cam/dioxin ở Việt Nam.

Lẽ phải thuộc về các nạn nhân chất độc da cam/dioxin. Công lý phải được tôn trọng. Chúng tôi quyết kiên trì và đẩy mạnh cuộc đấu tranh này bằng nhiều hình thức cho đến khi công lý thắng lợi" - Thượng tướng Trần Văn Rinh, Chủ tịch Hội nạn nhân chất độc da cam/dioxin Việt Nam ra lời kêu gọi cũng như thể hiện rõ quan điểm của Hội.

Tiếp tục nhiều hình thức đấu tranh

Trao đổi với báo giới tại buổi họp báo, Luật gia Lưu Văn Đạt cho biết, việc Tòa án tối cao Mỹ từ chối đơn thỉnh cầu của Hội và các nạn nhân đề nghị được xem xét lại phán quyết phi lý của các Tòa cấp dưới chỉ có giá trị trong phạm vi của tòa phúc thẩm số 2, nơi Hội và các nạn nhân đệ đơn lên. Như vậy, các nạn nhân chất độc da cam/dioxin Việt Nam vẫn có quyền khởi kiện ở một trong 11 tòa phúc thẩm còn lại của Mỹ.

"Việc đệ đơn yêu cầu khởi kiện các công ty sản xuất hóa chất Mỹ thời gian qua chỉ là đấu tranh về mặt pháp lý trong rất nhiều các hình thức khác của cuộc đấu tranh đòi lại công lý cho các nạn nhân chất độc da cam/dioxin Việt Nam.

Chúng ta còn có thể đấu tranh  bằng con đường công luận, tranh thủ sự đồng tình của nhân dân trong nước và thế giới. Thông qua cuộc đấu tranh này, chúng ta sẽ khơi lên cuộc vận động trên tòan thế giới, ủng hộ các nạn nhân tại Việt Nam. đó mới là mục đích quan trọng nhất. Và cho đến giờ phút này, có thể khẳng định chúng ta đã đạt được.

Vụ kiện sẽ là chất xúc tác cho các hoạt động khác. Có thể thấy việc Tòa án Tối cao Mỹ phản bác cũng chính là chất xúc tác cho cuộc đấu tranh mạnh hơn, quy mô lớn hơn trên phạm vi toàn cầu, để không còn tái diễn tội ác này ở bất cứ nơi đâu..." - Luật gia Lưu Văn Đạt khẳng định.

Các đại diện của Hội nạn nhân chất độc da cam/dioxin Việt Nam cũng cho biết đã hoàn toàn lường trước tình huống này bởi đây là vụ kiện vô cùng khó khăn, phức tạp, liên quan đến luật pháp quốc tế. Việc sẽ tiến hành khởi kiện các công ty hóa chất Mỹ tại một nước thứ 3, theo đúng quy định của pháp luật quốc tế, cũng là một hình thức khởi kiện mà Hội tính đến. Tuy  nhiên, hình thức khởi kiện này vô cùng phức tạp, đòi hỏi hỏi phải có các luật sư giỏi.